"EZ DUGU ASMORIK GIPUZKOAN NATURA 2000 SAREA GARATZEKO"

Arantza Ariztimuño (PNV)

Gipuzkoako Foru Aldundiko Mendi Zuzendaria

Gipuzkoako natura kontserbatzeko ardura duen pertsona (Donostian, 2015eko azaroan)



2019/11/15

Naturaz gozatu, non eta nola?


Kontserbazionistok eta ekologistok natura eta biodibertsitatea babesteaz gain, bertan gozatzea asko estimatzen dugu eta ekintza ezberdinen bitartez hori bultzatzen dugu: oinez ingurua ezagutu, argazkiak egin, fruituak edo perretxikoak bildu, animaliak, landareak, zerua, geologia… ezagutu eta behatu, bereizi, paisaiari so egin… Baina beti ere, ingurunearen arauak errespetatuz. Azkenaldian gure inguruan gero eta abentura parke gehiago bultzatzen ari dira, tirolinen bitartez, zuhaitzen artean zintzilik ibiltzeko: Igeldo, Leitzaran, Lizarrustin… Baina hasieran genioen moduan, inguruko arauak errespetatuz egin behar da, are gehiago, erakundeek bultzatzen baitituzte proiektu horiek.



Baina, alajaina, Aralarko Lizarrustin dagoeneko eginda dago horrelako abentura parkea, ingurumen ebaluazioaren ebazpenik gabe gainera. Oso larria iruditzen zaigu, parke hori Gipuzkoako Parketxe Sareak sustatu duelako, eta Foru Aldundiak bultzatutako fundazio horrek kudeatzen dituelako parke naturalen interpretazio-zentroak eta parketxeak. Halaber, Foru Aldundiko Ekonomia Sustapena, Landa Garapena eta Turismo departamendua da parke naturalen arduraduna eta Lizarrustiko abentura parkea bere oniritziarekin egin da nonbait. Irailean, hainbat natur eta ekologista elkartek ekarpenak bidali genizkion Aldundiari, proiektu horren ingurumen-ebaluazioaren txostena ez onartzeko eskatuz, arrazoi hauengatik:
  • Dagoeneko parkea eraikita dago, ingurumen legeak bete gabe eta gainera EITBko abentur@roa programan zabaldu dute: https://www.eitb.tv/eu/bideoa/abenturroa-2019-10-03/3175/159396/abenturroa-2019-10-03/, ingurumen-legeak bete ez dituen parkea. Tamalgarria da telebista publiko batek horrelako delituak zabaltzea.
  • Aralarko Parke Naturalaren arauen arabera, ezin da horrelakorik egin.
  • Parke Natural batean abentura-parkea egitea haren babesaren eta kontserbazioaren aurka doa, bertako habitat eta espezie babestuengan ez duelako inolako onurarik sortuko. Kontrakoa pasako da, hain zuzen: jendearen joan-etorriak ugaritzeak bertako lasaitasunean eragina izango du, eta orain arte gizakirik ibili ez den harkaiztietan jendea gora eta behera ibiltzean ingurunea desitxuratuko da, bertako izaki bizidunengan zuzeneko eragina izan lezakeelarik.
  • Eremu babestu batean izan daitezkeen ingurumen-eragina ez da zehaztu.
  • Proiektatzen den tirolinak ez du lotura zuzenik Aralar Kontserbazio Eremu Bereziaren Eremuaren (KEB) kudeaketarekin, eta ez da beharrezkoa horren kudeaketarako.
  • Horrezaz gain, irailean jasotako dokumentazioa espainiera hutsez zegoela jakinarazi behar dugu, Parketxe Sareak hala aurkeztu zuelako eta nahiz eta aurretik euskaratzeko eskatu genuen ez zen egin, euskararen legedia eta gure hizkuntza eskubideak urratuz.
Ia bi hilabete pasa dira harrezkero eta oraindik ez dugu erantzunik jaso, nahiz eta kalteak eginda dauden. Honen bitartez Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Sailari eskatzen diogu neurriak har ditzala Gipuzkoako Foru Aldundiaren aurka, ingurumen legedia bete gabe Aralar Natura Parkean abentura-parkea eraikitzen uzteagatik, eta Aldundiaren Ingurumen Departamenduari, berriz, ez dezala proiektu horren ingurumen-ebaluazioa onartu.


Donostia, 2019ko azaroaren 14an

NATURKON - Gipuzkoa

Disfrutar en la naturaleza... ¿dónde y cómo?


Desde el movimiento conservacionista y ecologista además de proteger la naturaleza y su biodiversidad, estimamos mucho disfrutar en ella y para ello impulsamos diferentes actividades: conocer el entorno a pie, realizar fotografías, recoger frutos y setas, observar y conocer donde hasta ahora la fauna, flora, firmamento, geología…, contemplar el paisaje....Pero siempre, respetando las normas del entorno. Últimamente con ese objetivo se están impulsando parques de aventura, mediante tirolinas, para andar colgado entre árboles: Igeldo, Leizaran, Lizarrusti... Pero como decíamos al inicio, se tiene que hacer respetando las normas de los distintos lugares, aún más, si quienes impulsan esos proyectos son las instituciones.



Pero caramba, en Lizarrusti en el parque natural de Aralar ya se ha construido un parque de aventura, sin haberse realizado la evaluación medioambiental correspondiente. Dicha actuación nos parece muy grave, más si cabe, porque quién la ha promovido ha sido la Red de Parketxes de Gipuzkoa, siendo dicha fundación impulsada por la Diputación Foral para la interpretación o/y gestión de los parketxes de los parques naturales. Asimismo, el Departamento de Promoción Económica, Desarrollo Rural y Turismo, de dicha Diputación, es el responsable de los Parques Naturales guipuzcoanos y el parque de aventura de Lizarrusti se ha hecho con su visto bueno, por lo que se ve. En septiembre algunas asociaciones conservacionistas y ecologistas enviamos nuestras aportaciones a Diputación, pidiendo que no acepte el informe de evaluación medioambiental, por estas razones:
  • El parque de aventura ha sido construido, sin cumplir la legislación medioambiental y para más inri, difundido en el programa abentur@roa de EITB: https://www.eitb.tv/eu/bideoa/abenturroa-2019-10-03/3175/159396/abenturroa-2019-10-03/l. Es lamentable que una televisión pública promocione tales delitos.
  • La construcción de dicho parque de aventura es contraria a la legislación del Parque Natural de Aralar.
  • Construir el parque de aventura en un parque natural es contrario a la protección del parque y su conservación, su hábitat y especie protegido porque no creará ningún beneficio en ese sentido. Al contrario, se multiplicará el tránsito de personas, disminuyendo la tranquilidad del entorno, y posibilitando que más gente acceda a los roquedos, dónde hasta ahora no accedían las personas e influir negativamente en sus seres vivos.
  • Los impactos medioambientales que dicho parque de aventura puede producir en un entorno protegido no han sido concretados.
  • Las tirolinas proyectadas no tienen ninguna relación directa con la gestión de la Zona de Especial Conservación de Aralar (ZEC) y no son necesarias para dicha gestión.
  • Tenemos que hacer saber, además, que la documentación recogida en septiembre estaba en español únicamente, porque la Red de Parketxes la presentó así y aunque pedimos que se tradujera al euskara no se hizo, incumpliendo así la legislación del euskera y nuestros derechos lingüísticos.
Casi dos meses han pasado desde entonces y todavía no hemos recibido ninguna respuesta a nuestras aportaciones, aunque el daño ya ha sido realizado. Le pedimos al Departamento de Medio Ambiente del Gobierno Vasco por medio de este comunicado que tome las medidas correspondientes contra la Diputación Foral de Gipuzkoa, por incumplir la legislación medioambiental al permitir la construcción de dicho parque de aventura en el Parque Natural de Aralar. Y al Departamento de Medio Ambiente de la Diputación Foral de Gipuzkoa no apruebe la evaluación ambiental de dicho proyecto.

Donostia, a 14 de noviembre de 2019
NATURKON Gipuzkoa

2019/11/04

Angula, Azti, informazioa eta Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen saila


Egun hauetan egin ditu EJren Ingurumen Sailak BID-REX proiektuaren baitan jardunaldi batzuk. BID-REX proiektua Interreg proiektu bat da, EBren babespekoa, eta helburu nagusia du ingurumen eta kontserbazio alorreko informazio teknikorik onena biltzeko eta politikarien (erabaki-hartzaileen) esku jartzeko estrategiak, protokoloak eta jardunbideak ikertzea. Helburu laudagarria, inondik ere
Bada proiektu horren barruan, EAEk bere estrategia diseinatu du, eta dagoeneko hasia da hura gauzatzen. Testuinguru horretan ari dira hain zuzen egun hauetan egiten ‘Biodibertsitatearen Foro Soziala’ delakoaren bilerak (Iturria, hemen).
Esango genuke ez dela politikarien informazio-falta, prezisamente, kontserbazioak duen arazo nagusia.

Adibide bat, egun hauetako jardunetik aterea: angularen arrantza. Aingira Europan galzorian dagoen arren (IUCNk 2008an sailkatu zuen Liburu Gorriko galzori kritikoan’ kategorian, eta 2014an sailkapen hori berretsi zuen), eta EBren azken txostenak diagnostiko horretatik bertatik abiatzen badira ere, EAEn aingira ez dago babestutako espezien zerrendan. Bestalde, aingirak izateko angulak zaindu behar dira, eta zertan da gurean angularen arrantza? Horratx! EAE da angula aisialdi-arrantzarako araututa dagoen leku bakarra Europan. Gurean motordun txalupa bidez angulak harrapatzea legez arautzen da, jakinda horrela harrapatutako angulak salmentara bideratuta daudela, debekatuta egon arren. Hau guztia, noski, ikusten duguna da, administrazioak ez baitu kontrolatzen —inspekziorik ez dagoelako— jatetxe eta bestelako jantokietan kontsumitzen den angula-kopurua. Aurten iazko arrantza-epeak onartu dira berriz, eta arrantzarako lizentzien titularrek ez ezik, “laguntzaileek” ere arrantzatu ahalko dute (lizentzien merkatu beltzari bide emanez, bide batez). Alegia, angulak motordun txalupekin arrantzatzeko aukerak murriztu ordez, zabaldu egin dira. Honi guztiari, gainera, azken urteotan Guardia Zibilaren atxiloketen bidez ikusten ari garen mafiak gehitu behar zaizkio, guztiz ulertu gaberik ere, arazoaren dimentsioaren berri ematen baitigute. Eskandalua da gure ordezkari politikoek basabizitzaren kontserbazioarekiko duten axolagabekeria. Ala interes aitortu ezinen defentsan dago gakoa?
Angularen kontserbazio-egoera tamalgarria ikusirik, Europako Batasunak berariazko Erregelamendu bat egin zuen 2007an (erran nahi baita, aspaldi). EAEk berak ere bere plana egina du (2008). Espainiak ere bere Kudeaketa Plana egina du (2010). 2014an, 2007ko erregelamenduaren aplikazioaren ebaluazio txostena egin zuen Europako Batasunak (Iturria, hemen), eta ondorio nagusia hau izan zen:
A pesar de la aplicación de los Planes de Gestión, el estado de la población de anguila europea sigue siendo crítico y es preciso adoptar un enfoque cautelar hasta que exista cierta evidencia de un incremento continuado del reclutamiento y de la población adulta. Los científicos advierten constantemente de que toda la mortalidad inducida por factores humanos (mortalidad por pesca y mortalidad antropogénica no pesquera) debería reducirse a un nivel tan próximo a cero como sea posible y que es necesario actuar con urgencia. En consonancia con esta advertencia, es posible que resulte necesario considerar la adopción de medidas adicionales para reducir los niveles actuales de la mortalidad inducida por tales factores.
Alegia, aingiraren arrantza eta, oro har, giza jatorriko mortalitatea zerora jaistea proposatu zen duela 5 urte. Jaurlaritza horren jakitun da aspaldi
Eusko Jaurlaritzaren informazio-iturri propio nagusia AZTI da. AZTIko teknikariak ere bat datoz estrategiarekin. Jaurlaritza horren jakitun da.
Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailaren iritzia da ez duela iritzirik.
Datu zientifikoak oso argiak dira, Europako erreketan galzorian dago aingira, eta eskaera zuzena da angularen arrantza debekatzeko. Eusko Jaurlaritzaren arrantza-zuzendaria, Leandro Azkue, da angularen arrantzaren arduradun politikoa (eztabaidagarria da zeharo angula-arrantza itsasoko arrantzatzat hartzea, baina tira…). Berak dio ez duela asmorik angularen arrantza debekatzeko. Gipuzkoako Foru Aldundiaren arrantza-arauek ere ez dute baimentzen aingira harrapatzerik, baina ez-ikusiarena egiten du Aldundiak. Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen sailak dio Europako Batasunaren Ekintza Plana boletinean argitaratzen ez den bitartean ez dela debekatuko.
Bien bitartean, itxurakeriatan jarraitzen dugu gure EAE maite honetan, eta AZTIrentzat negozio bihurtu dugu kontua.
Non dago funtsean okerra? Zer faktorek eragozten du gauzak ondo egitea, politikarien informazio-faltak ala politikariek informazio zientifikoari eta arauei muzin egin eta beren klienteak goxatu nahi izateak?